Can Hastanesi Köşesi

LENFÖDEM Tanı ve Tedavisi

Dokular arsı boşlukta proteinden zengin sıvı birikimidir. Lenf sisteminde veya lenf nodüllerindeki hasar ya da tıkanma sonucunda gelişir. Dokular arasında bulunan sıvının büyük bir çoğunluğu venöz sistemle (toplardamar), geri kalan bolumu ise lenf sistemi ile geri alınarak kan dolaşımına aktarılır. Her hangi bir patoloji gelişirse lenf sisteminin geri alması gereken sıvı alınamaz, dokular arasında birikmeye başlar ve LENFÖDEM tablosu gelişir. İki şekilde gelişim göstermektedir

1:Primer LENFÖDEM; Primer LENFÖDEM de kişi lenf sistemi yetersiz olarak doğar ancak hiç belirti vermeden uzun süre kişi hayatını ödemsiz olarak devam ettirebilir, fakat gelişebilecek herhangi bir travma, enfenksiyon LENFÖDEM tablosunu ortaya çıkarabilir.

2:Sekonder LENFÖDEM; lenf ödemin en sık rastlanan tipi herhangi bir operasyon sonucu örneğin meme cerrahisi sonrasında lenf nodüllerinin alınmasına bağlı gelişen lenf ödem tablosu

BELİRTİLER:

Erken evrede yumuşak gode bırakan ödem.

Eklem katlantılarının derinleşmesi

LENFÖDEM ağrısızdır.

İleri evrelerde fibrozis

TEDAVİ

Komplex boşaltıcı fizyoterapi iki fazdan oluşur; boşaltım fazı: bu faz dört evreden oluşur manuel lenf drenajı -cilt bakımı-kompresyon bandajı-egzersiz boşaltım fazı hastaya her gün uygulanmalıdır.

Koruma fazı: bu faz dört evreden oluşur ve boşaltım fazı bittikten sonra uygulanır haftada bir -iki defa manuel lenf drenajı -cilt bakımı -egzersiz-kompresyon çorabı manuel lenf drenajı: MLD Özel bir tekniktir eğitim gerektirir.

Amacı sıvının diğer sağlam lenf nodüllerine aktarmak için, özel el tutuş şekilleri vardır. Cilde nazik ve ritmik bir basınç uygulanır. Bu teknik derinin tam altındaki yüzeysel lenf damarlarına hafif basınçla uygulanır.

Lenf Drenajı İle: Örneğin; Kol ve bacaklardaki sıvı vücudun sağlam yerlerindeki lenf nodüllerine aktarılır ancak drenaja önce merkezden başlanır sonra kol ve bacak en son parmaklara ulaşılır, her drene edilen bölge tekrarlanarak nodüle tekrar aktarılır. Örneğin, göğüs cerrahisine bağlı sağ lenf nodülleri alındıysa ve sağ kolda LENFÖDEM gelişti ise buradaki sıvı sol koltuk altı lenf ve sağ kasık lenf nodüllerine aktarılır. Bölgeye göre süre değişmekte olup ortalama bir saat sürmektedir.

Hasta ilk gün seansa başlamadan önce değerlendirilir, gerekli ölçümler yapılır ve kaydedilir. Her bir seans ortalama bir saat sürer, seansta hastaya 45 dakika süren manuel lenf drenajı uygulanır, özel bir kremle cilt bakımı ve bandajlama yapılır, hastaya uygun ev egzersizleri verilir, bandaj bir sonraki seansa kadar tedavi bölgesinde kalır tedavi süresi hastaya göre değişmekte olup ortalama 10-15 seans sürmektedir. Tedavi uygun yapıldığı takdirde başarı oranı yükselir.

Koruma fazında, boşaltım fazının sonunda hastanın uygun çorap ölçüsü alınır ve hastaya koruma fazında yapacakları konusunda bilgilendirme yapılır, hasta her gün cilt bakımını ve egzersizlerini yapar. Kompresyon çorabı her gün dikkatli bir şekilde, aksatılmadan giyilmesi gerekir.

Hastaların en çok sordukları sorular, yazın bu çorabı giyebilecek miyim, basıncı beni rahatsız eder mi, kolum ya da bacağım tekrar şişer mi, bu soruları şu şekilde açıklanabilir; çorapta uygun hava boşlukları olduğu için sıcaklık olarak rahatsız etmez, çorap ekstremiteyi (kol-bacak)koruyacağı için uygun basınçta olması gerekir ancak bu basınca hastalar bir süre sonra alışmaktadır, çorap her gün düzenli bir şekilde giyilip egzersizler ve cilt bakımı yapıldığı takdirde koruma fazı başarılı olacaktır.

Özel Biga Can Hastanesi

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Alp BATURALP